Netflix'in popüler belgesel dizisi Making a Murderer'ın büyük bölümü Steven Avery'nin mahkumiyetine odaklansa da, Teresa Halbach'ın kaybolması olayına karışan tek kişi Avery değildi. O dönemde Avery'nin 16 yaşındaki yeğeni Brendan Dassey de aynı cinayetten ömür boyu hapis cezasına çarptırılmıştı. Bir dizi yasal ihmal ve hata, kamuoyunun bu iki kişinin gerçekten suçlu olup olmadığını sorgulamasına yol açtı. Özellikle Dassey'nin davası toplumda büyük tepki yarattı. Olay yerinde Dassey'e ait hiçbir adli kanıt bulunamamıştı. Üstelik, Dassey'nin zorla alınan itirafı, daha sonra geri çekilmesine rağmen mahkemede delil olarak kullanılmıştı. Dahası, özel eğitim öğrencisi olan Dassey'nin IQ seviyesi "sınırda eksiklik" ya da "düşük ortalama" düzeyindeydi. Bu durum, davayı hızla sonuçlandırmak isteyen soruşturmacılar tarafından kolayca yönlendirilebileceği anlamına geliyordu. Nitekim 2015'te Netflix dizisinin yayınlanmasının ardından bir yargıç da aynı sonuca vardı. Peki, Brendan Dassey'i parmaklıklar ardına götüren olaylar nasıl gelişti?
Brendan Dassey 19 Ekim 1989'da Manitowoc County, Wisconsin'de doğdu. Albany Law Review'da yayımlanan kapsamlı bir analize göre, Dassey "gelişimsel olarak gecikmiş bir özel eğitim öğrencisiydi" ve kendini sonunda kavrayışını aşan karmaşık bir davanın içinde buldu. IQ'su "düşük ortalama ile sınırda" olarak değerlendirildi ve öğretmenleri onu "çok sessiz bir öğrenci" olarak tanımladı. Özellikle dil becerileri konusunda zorlanan Dassey'nin 16 yaşındayken hafıza, kavrama, ifade ve içerik alanlarındaki test puanları 5-11 yaş arası bir çocuğun seviyesindeydi. Brendan, anne babası ve kardeşleriyle birlikte ailesinin işlettiği Avery's Auto Salvage'ın yakınında yaşıyordu. Steven Avery dahil büyükanne ve büyükbabası ile amcaları da aynı arazide ikamet ediyordu.
Avery, Brendan'ın çocukluğunun çoğunda yanında değildi. Avery 1985 yılında cinsel saldırı ve cinayete teşebbüsten hüküm giydi. 2003'te DNA testiyle aklanmadan önce 32 yıllık cezasının 18 yılını çekmiştir. Yerel polis departmanına ve yargı sistemine karşı kin besledi ve Manitowoc County'ye haksız yere hapse atıldığı gerekçesiyle 36 milyon dolarlık dava açtı. Bazı insanlar bunun Avery'nin sırtına bir hedef tahtası koyduğuna inanıyor. 2005 yılının Ekim ayında Teresa Halbach adlı bir fotoğrafçı, Steven Avery ile hurdalıkta buluştuktan kısa bir süre sonra kayboldu. Kolluk kuvvetleri hemen Avery'yi birincil şüpheli olarak aramaya başladılar - ama bu kez onun tek başına hareket ettiğini düşünmüyorlardı.
Teresa Halbach 25 yaşında Wisconsin'li bir fotoğrafçıydı ve kısa süre önce kendi stüdyosunu açmıştı. Ekstra para kazanmak için Auto Trader dergisi için fotoğraflar çekiyordu ve kaybolduğu gün, satılık ikinci el bir aracın fotoğraflarını çekmek üzere Avery's Auto Salvage'da görev başındaydı. Halbach tesisi daha önce ziyaret etmişti ve bildirildiğine göre Steven Avery kapıyı "sadece bir havluyla" açtığında rahatsız edici bir deneyim yaşadı. Ancak 31 Ekim 2005'te geri dönmeyi kabul etti ve onu bir daha kimse görmedi.
Kimberly PetersonTeresa Halbach Ekim 2005'te kaybolduğunda Auto Trader dergisi için çalışan bir fotoğrafçıydı. Halbach'ın ailesi kayıp ihbarında bulunduktan sonra müfettişler Avery'lerin evini aradılar ve tüyler ürpertici bir keşif yaptılar. Genç fotoğrafçının arabası hâlâ hurdalıktaydı ve içinde Steven Avery'nin kanı vardı. Dahası, Halbach'ın kömürleşmiş kemikleri Avery'nin karavanının arkasındaki bir ateş çukurunda bulundu. Polis bunu Avery'nin onu öldürdüğüne dair açık bir kanıt olarak kabul etti. Avery, Halbach'ın kaybolmasından iki haftadan kısa bir süre sonra, 11 Kasım'da tutuklandı. Müfettişler, aralarında Brendan Dassey'nin de bulunduğu, evde yaşayan diğer aile üyelerini de sorguladı. Genç, Halbach'ın hurdalığa gittiği gün okuldaydı ve sorgusu sırasında polise eve 15:45 civarında geldiğini ve akşamı kardeşiyle video oyunları oynayarak geçirdiğini söyledi. Dedektifler nedense Dassey'nin mazeretine inanmadılar ve ondan bir şekilde itiraf almaya karar verdiler.
Brendan Dassey'nin ilk polis sorgusu 6 Kasım'da gerçekleşti ve başlangıçta sorgucularına bir hafta önce otobüsten indiğinde Halbach'ı ya da aracını gördüğünü hatırlamadığını söyledi. Ancak polis memurları onu aksi yönde ikna etmeye çalıştı. Sorgu tutanağına göre Dedektif Anthony O'Neill, "O fotoğrafı çeken kızı hatırlıyorsun. Otobüsten iniyorsun, güzel bir gün, gün ışığı var ve herkes onu görüyor, sen de görüyorsun. O kızı orada durmuş fotoğraf çekerken gördüğünü hatırlıyor musun?" Brendan cevap verdi, "Belki, bilmiyorum... hatırlamıyorum." O'Neill devam etti, "Biliyorsun, değil mi... Yani aklına bir şey sokmuyorum. Orada durup fotoğraf çeken kızı hatırlıyor musun, söyle bana." Brendan, "Evet." diye cevap verdi.
Brendan dört ay sonra, Şubat 2006'nın sonlarında, müfettişler Halbach'ın cinayetine karıştığına dair hiçbir fiziksel kanıt bulamamalarına rağmen tekrar sorgulandı. Avukatı ya da ebeveyni olmadan sorgulandı ve dedektifler onun bilişsel engellerini görmezden geldiler. Ona paragraf uzunluğunda, muhtemelen takip edemeyeceği yönlendirici sorular sordular. Albany Law Review makalesinin yazarları, "Sözel düzeyde, uyarı Brendan gibi biri için tamamen erişilemez" diye yazıyor. "Bu, Brendan'ın takip edemeyeceğini zaten bildiğimiz paragraf uzunluğunda bir dil yığını. Sonunda bir soru sorulmadan önce, çoğu sözdizimsel olarak karmaşık olan 263 kelime ve 15 cümle var." Görüşme sırasında dedektifler Brendan'a, Halbach'ın kaybolduğu gece Steven Avery'nin evindeki şenlik ateşine gittiğini bildiklerini, Brendan'ın kendilerine hiç söylemediği bir şeyi söylediler. Bir memur şöyle dedi: "Eğer orada bir ceset olsaydı, Brendan, bir el, ayak, kafa, saç gibi bir şey görmeyeceğine inanmak oldukça zor... Bir şey gördüğünü biliyoruz.”
Brendan daha sonra yangında bazı giysiler gördüğünü söyledi. Dedektifler onu biraz daha zorlayınca Halbach'ın kafasını gördüğünü itiraf etti. Polis daha sonra gence Steven Avery'nin kurbanını bıçaklarken kendini kesip kesmediğini sorduğunda Brendan, Avery'nin Halbach'ı gerçekten bıçakladığını söyledi. İki gün sonra, 1 Mart'ta Brendan, Halbach Avery'nin yatağına kelepçeliyken amcasıyla birlikte ona tecavüz ettiklerini de itiraf etti. Daha sonra amcasının onu bıçaklamasını izlediğini ve cesedini yakmasına yardım ettiğini söyledi. Bu sorgunun ardından Brendan'ın annesi odaya geldi ve ona Halbach'a gerçekten bir şey yapıp yapmadığını sordu. Brendan "Pek sayılmaz," diye cevap verdi. "Aklımı başımdan aldılar.”
2018'de NPR tarafından bildirildiği üzere, Dassey'in avukatı Laura Nirider yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Brendan'ın sorgu videosu, deneyimli polis memurları tarafından Teresa Halbach cinayetinin nasıl işlendiğine dair hikayelerini kabul etmesi için manipüle edilen kafası karışık bir çocuğu gösteriyor. Sorgunun sonunda Brendan'ın kafası o kadar karışmıştı ki cinayeti itiraf ettikten sonra okula döneceğini sanıyordu." 2 Mart 2006'da Brendan Dassey yetişkin olarak birinci derece kasten adam öldürme, cesedi parçalama ve birinci derece cinsel saldırı suçlarına iştirak etmekle suçlandı. İtirafını geri almasına rağmen, bu itiraf mahkemede aleyhine kullanıldı. Kendi savunmasında sorgulama sırasında yalan söylediğini iddia ederek ifade verdi, ancak nedenini söyleyemedi. Brendan nihayetinde suçlu bulundu ve 2048'de şartlı tahliye olasılığı ile ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Ancak, 2015'te Making a Murderer'ın yayınlanmasından ve ardından gelen popülerliğinden sonra, Brendan Dassey için işler tersine dönebilir gibi görünüyordu.
12 Ağustos 2016'da ABD Sulh Ceza Hakimi William E. Duffin Brendan'ın mahkumiyetini bozdu. Yargıç, gencin sorgulanması sırasında yanında bir ebeveyn ya da avukat bulunmadığı için, müfettişlerin "böyle bir yetişkinin yokluğunu, defalarca onun çıkarlarını gözettiklerini öne sürerek istismar ettiklerini" yazdı.
Brendan Dassey, Mart 2006'da polisle yaptığı görüşmenin ardından annesiyle birlikte. Yargıç Duffin, Brendan'ın "sınırda veya ortalamanın altında zekâ yeteneğinin, onu muhtemelen daha yüksek zekâya sahip bir akranına göre zorlayıcı baskılara daha açık hale getirdiğini" ekledi. Ancak savcılar Duffin'in kararını temyiz etti ve Brendan'ın mahkûmiyeti bir kez daha temyiz mahkemesi tarafından onandı. ABD Yüksek Mahkemesi 2018 yılında Brendan'ın bir başka temyiz başvurusunu reddetti. 2025 yılında 36 yaşına girecek olan Brendan Dassey 20 yıldır demir parmaklıklar ardında. Olası en erken şartlı tahliye tarihine ise 23 yıl var. Avukatları özgürlüğü için mücadele etmeye devam ederken, masumiyeti konusu hala tartışılıyor. Brendan Dassey ve olası haksız mahkumiyetini öğrendikten sonra, tarihteki diğer dokuz yürek parçalayıcı haksız mahkumiyet hakkında bilgi edinin. Ardından, Batı Memphis Üçlüsü'nün trajik davasının içine girin.
